Vermeende voorloper van Kuifje (her)ontdekt

door rogerklaassen

door Roger Klaassen (met dank aan Samy Herskowicz)

Eind 19e eeuw, begin 20e eeuw was een gouden tijd voor de reportagejournalistiek. De uitvinding van de auto en ander gemotoriseerd verkeer – denk ook aan het vliegtuig – maakte het mogelijk om verre, exotische reizen te ondernemen. Andere technische vondsten als de telegraaf en de radio maakte het ook nog eens mogelijk om artikelen snel in de krant te krijgen.

Waarom zo’n lange inleiding? Wel, om aan te geven dat het in de lucht hing, de avontuurlijke journalistiek.

Een aantal van die razende reporters is al eens geïdentificeerd als inspiratiebron voor Kuifje. In de Franse krant ‘La Nouvelle République’ vonden we een artikel over een oude bekende: Robert Sexé. Ik wil niets afdoen aan de avonturen van deze Robert Sexé: op zijn motor reed hij door Europa, hij versloeg in 1912 de Balkan-oorlog voor de ‘Daily Citizen’ en hij in 1918 was journalist voor het blad ‘Moto revue’. In 1925 reed hij op zijn motor naar de Sovjet Unie, samen met twee vrienden. Omdat hij werd gesponsord door het Belgische motormerk ‘Gillet Herstal’ was er een behoorlijke belangstelling voor de onderneming in de pers. Sexé maakte nog veel andere reizen op de motor, naar Istanbul, Marokko en nog diverse keren naar Rusland.

Vier jaar na Sexé’s eerste reis naar de Sovjet Unie, maakte Kuifje zijn debuut, in een doldwaas avontuur in de Sovjet Unie.

De claim dat de verhalen van deze Sexé een inspiratiebron was voor Hergé komt van JanPol Schulz, een vriend van Sexé (die overleed in 1986) en ook diens ‘légataire universelle’ (universeel rechthebbende).

Schulz heeft de archieven van Sexé doorgeploegd en zag veel overeenkomsten tussen Sexé en Kuifje. De voornaamste ondersteuning van zijn claim zijn deze: de reis naar de Sovjet Unie vier jaar voor Kuifje, het feit dat Kuifje ook wel eens op een motor zit, en… het kuifje van Kuifje.

Hier zien we Sexé op de cover van ‘Sexé au pays des Soviets’, dat verscheen in 1996 en dat nu opnieuw is uitgebracht als e-book – om mee te liften op Kuifje’s negentigste verjaardag. De foto is niet overtuigend wat het kuifje betreft, maar doet natuurlijk wel denken aan de voorkant van ‘Kuifje in de Sovjet Unie’. In de Franse pers heeft men het dan ook over een ‘frappante gelijkenis’.

Echter: de foto is een montage (Schulz maakt daar ook geen geheim van). Hieronder zie je de oorspronkelijke foto van Sexé op zijn motor.

Ik heb heel wat foto’s van Robert Sexé bekeken (er bestaat vreemd genoeg ook een echte foto van Sexé op de Rode Plein in Moskou, in het gezelschap van zijn twee collega-motorrijders) , en op geen daarvan heeft de beste man een kuifje.

Kortom: een aardig verhaal, maar de claims zijn op zijn best boterzacht. Dat Hergé zich liet inspireren door avontuurlijke verhalen staat vast, maar dat Robert Sexé zo rechtstreeks model heeft gestaan voor Kuifje lijkt mij sterk. En dat JanPol Schulz met zijn verhaal bij elk Kuifje-evenement of jubileum sinds 1996 weer in het nieuws komt is hem van harte gegund.

Ook leuk voor jou?