Weer een rechtszaak

door rogerklaassen

door Roger Klaassen

©Marabout, 2021

Moulinsart is een rechtzaak begonnen tegen de Franse schilder Xavier Marabout. Marabout maakt schilderijen met daarin strip- en tekenfilmfiguren en parodieën op bestaande schilderijen van bekende schilders.

De rechtszaak gaat over 24 werken uit de serie ‘Hergé-Hopper’, waaraan Marabout begon in 2014. Marabout laat hierin Kuifje en andere figuren uit Kuifje optreden in schilderijen van Hopper. Niet zelden vinden we Kuifje in gezelschap van een schaars geklede dame. Afgelopen maandag was de eerste zitting in de rechtbank van Rennes, de aanklacht is ‘namaak’ en ‘aantasting van het morele recht’.

In de rechtszaak bleek dat Marabout al in 2015 een eerste brief kreeg van Moulinsart: daarin werd hem gesommeerd op te houden met het schilderen van Kuifje. Natuurlijk reageerde de schilder met een betoog over zijn rechten als kunstenaar; hij wilde Kuifje van een gevoelsleven voorzien, een liefdesverhaal bedenken en dat inbedden in de schilderijen van Hopper. Kortom: hij wilde iets toevoegen aan de mythe van Kuifje. Juridisch gezien beriep hij zich op het recht op parodie.

Even mijn mening: ik ben het eens met Marabout dat hij wat toevoegt aan de mythe. De aanhoudende stroom aan parodieën, spotprenten met de figuren van Hergé of aan de actualiteit aangepaste albumomslagen voegen allemaal iets toe aan de mythe. Samy Herskowicz stuurt de webredactie wekelijks mails die daarnaast ook nog bol staan van de knutselwerken, breiwerken, taarten, tattoeages, graffiti, raketten in alle kleuren en materialen, enzovoorts enzovoorts. Ze zijn het bewijs dat de mythe Kuifje nog springlevend is.

Terug naar de rechtszaal. Moulinsart was het met deze verdediging vanzelfsprekend niet eens. De advocaat vertelde dat Marabout slechts profiteerde van de bekendheid van het personage en dat het ‘in een erotisch universum storten van zo’n personage niets te maken heeft met humor.’ Op zich best een grappig verweer. Nog komischer, voor een buitenstaander, is een beroep dat de advocaat deed op een uitspraak van Hergé (ik meen dat het voorkomt in Numa Sadouls ‘Entretiens avec Hergé’), dat in zijn albums weinig vrouwen voorkomen, omdat ze zelden een komisch element zijn. In het interview destijds gebruikte Hergé dit als een vrij slap verweer tegen een verwijt van vrouwonvriendelijkheid. Dat Moulinsart deze uitspraak nu als argument inbrengt in een rechtszaak lijkt mij een dubbel zwaktebod.

Mijn inschatting is dat de rechter het recht van parodie van toepassing zal verklaren en dat Marabout vrijuit gaat. Ik heb wel begrip voor de irritatie van Moulinsart, over wat je een handig businessmodel mag noemen. Maar aan de andere kant zou Moulinsart het ook kunnen waarderen dat Kuifje nog altijd actueel is en dat zijn iconische status inspirerend is voor veel kunstenaars en hobbyisten; ze dragen allemaal bij aan de ‘mythe Kuifje’ en doen geen enkele afbreuk aan het het oeuvre van Hergé.

Zodra er weer wat nieuws is over de rechtszaak, lees je het natuurlijk bij het Hergé Genootschap.

Ook leuk voor jou?